ساخته است ودر اين زمينه از أقوام ما قبل تاريخ ، وحشى وبدوي كه بگذريم ، از ميان ملّتهاى پيشرفته‌اى كه آنها را مورد بحث قرار داده است ، در باب ملّت هند ، اعتراف به نقصان اطلاعات خويش كرده وآن را ناشى از چند علّت ، از جمله : فاصلهء مكاني زياد وعدم امكان دسترسى به كتابها وآثار ايشان ذكر كرده وگفته است كه بدين لحاظهاست كه از تاريخ آنان اطلاع كاملى ندارد ؛ امّا به إيران كه مىرسد ، چنين به‌نظر مىرسد كه گويا مىخواهد آن نقيصه را جبران كند ؛ زيرا برخلاف سبك نگارش خود در اين كتاب كه بر مبناى ايجاز واختصار است ، بتفصيل ، امّا فقط صحيحترين آرا وأقوال را از كتاب مفصّل خود جوامع أخبار الأمم من العرب والعجم برگزيده وآورده است ومدّت حكومت ايرانيان را از زمان كيومرث تا كشته شدن يزدگرد پسر شهريار در سال 32 ق / 653 م در زمان خلافت عثمان ، سه هزار وصد وشصت وچهار ( 3164 ) سال تعيين كرده است . همچنين وى در باب تاريخ عمومى أقوام كلده وآشور از پيدايش حكومت نمرودان در ميان ايشان تا حمله وغلبهء ايرانيان به سرزمين آنان ، نكته‌هاى مهمّ ودرخور توجّهى را مطرح ساخته است . قاضى صاعد از تاريخ عمومى وسياسي يونانيان ونيز از فتوحات إسكندر مقدونى ، بخصوص از فتح إيران وكشتن داريوش سوم هخامنشى به دست وى وهم از مراسلاتى كه ميان وى وأرسطو مبادله شده ونيز از به حكومت رسيدن سلسلهء بطلميوسيان در اسكندريهء مصر واز قدرت وعظمت ايشان بحث كرده است . قاضى صاعد در باب تاريخ دولت روم وبيزانس ، يا امپراتورى روم غربى وشرقي هر دو ، مطالب ارزنده‌اى ارائه داده است . أو در اين باب گاهى از رومانس لاتينى ، بنيانگذار شهر رم در 754 ق . م ونخستين امپراتور مشهور روم ، سخن مىگويد وزماني از اوگوست وزماني از كنستانتين كبير ، پسر هيلانى ، كه شهر قسطنطنيه را تأسيس كرده وهمّت خود را به انتشار ديانت حضرت مسيح ( ع ) معطوف كرده است . أو سپس از أقوام تازه به دوران رسيده ونو دولت يافته‌اى از قبيل اسلاوها ووارگها آغاز سخن مىكند كه به دورهء ملوك الطوايف اروپايى شكل داده‌اند وهم از قبايل ترك